PTU - Polskie Towarzystwo Urologiczne

BIAŁKO p53 W RAKACH PĘCHERZA MOCZOWEGO DONIESIENIE WSTĘPNE
Artykuł opublikowany w Urologii Polskiej 2000/53/1.

autorzy

Anna Kołodziej 2, Danuta Duś 1, Janusz Dembowski 2, Romuald Zdrojowy 2, Tomasz Szydełko 2, Jerzy Lorenz 2
1 Zakład Immunologii Nowotworów Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu
Kierownik Instytutu: prof. dr hab. C. Radzikowski
2 Katedra i Klinika Urologii Akademii Medycznej we Wrocławiu
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. J. Lorenz

słowa kluczowe

pęcherz moczowy rak pęcherza moczowego białko p53

streszczenie

Cel pracy. Celem pracy było określenie ekspresji zmutowanego genu po-
przez określenie obecności białka p53 w rakach pęcherza moczowego oraz
poszukiwanie zależności między obecnością białka p53, ploidią DNA a kla-
sycznymi czynnikami prognostycznymi: stopniem zaawansowania kliniczne-
go i zróżnicowania histopatologicznego. Podjęto również próbę określenia
związku między pojawieniem się ekspresji białka p53 a przebiegiem choroby:
ilością nawrotów i progresją. Przedstawiona praca ma charakter doniesienia
wstępnego.
Materiał i metoda. Badaniami objęto 32 chorych z nowotworami pęcherza
moczowego. W badaniach analizowano materiał archiwalny, jakim były po-
płuczyny, tkanki guza i śluzówki pęcherza przechowywane w stanie zamro-
żenia w ciekłym azocie. Badania immunohistocherniczne przeprowadzano
korzystając z metody peroksydazowej. Według ustalonego protokołu reakcji
histochemicznej, skrawki poddawano reakcji z przeciwciałem monoklonalnym
p53 goat.
Wyniki. W badanych tkankach uzyskano ekspresję białka p53 u 15 z 32 cho-
rych (46,8%). Dotyczyło to 6 z 20 pacjentów z guzami powierzchownymi (30%)
oraz 9 z 12 osób z guzami inwazyjnymi (75%). Różnica w ekspresji białka p53
zaznaczyła się wyraźnie między guzami powierzchownymi a naciekającymi,
natomiast nie było dużej różnicy między występowaniem p53(+) a poszczegól-
nymi stopniami T2, T3 a T4. Wyraźnie zaznaczyła się tendencja do częstszej
obecności białka p53 w miarę wzrostu stopnia zaawansowania nowotworu,
pomimo dość małej liczebności pacjentów w poszczególnych podgrupach.
Ekspresję białka p53 stwierdzono w 27% guzów o stopniu złośliwości G1 (3 z
11), w 44% w guzach o stopniu złośliwości G2 (4 z 9) oraz w 72% w guzach G3
8 z 11
wszystkich 5 z 7 pacjentów z progresją choroby, a wznowę obserwowano
niemal równie często u pacjentów bez ekspresji białka p53 (u połowy pacjen-
tów: 6 z 12), jak i z ekspresją białka (u 62% pacjentów: 5 z 8). Natomiast czas
wolny od wznowy był zdecydowanie dłuższy u pacjentów bez ekspresji białka
p53 (27,2 średnio 17 miesięcy). Aneuploidia pojawiała się częściej wraz ze
wzrostem stopnia złośliwości i częściej dotyczyła guzów naciekających. Stwier-
dzono duży związek między występowaniem aneuploidii a ekspresją białka
p53. Ponad połowa guzów z ekspresją białka p53 (11 z 20) wykazywała nie-
prawidłowy, aneuploidalny profil DNA, natomiast tylko u 4 z 12 guzów diplo-
idalnych zaobserwowano ekspresję p53.
Wnioski. Ekspresja białka p53 i ploidia DNA oznaczana w popłuczynach i
tkankach jest użytecznym uzupełnieniem klinicznej i histologicznej oceny
guzów pęcherza moczowego. Pojawienie się ekspresji białka p53 i aneuplo-
idii DNA wskazuje na wysokie ryzyko wczesnej wznowy i progresji choroby.

piśmiennictwo

  1. [1] Casetta, G., Gontero, R, Russo, R., Tizzani, A.: p53 ekspression compared
  2. with other prognostic factors in OMS grade-I, stage Tg transitional cell carcinoma of
  3. the bladder. Eur. Urol. 1997,32,229-236.
  4. [2] Dowell, S. R, Wilson, R O., Derias, N. W., et al.: Clinical utylity ofthe
  5. immunocytochemical detection ofthe p53 protein in cytological specimens. Cancer
  6. Res. 1994, 54, 2914-2918.
  7. [3] Glick, S. H., Howell, L. R, Devere-White, R. W.: Relationship ofp53 and
  8. bcl-2 to prognosis in muscle-invasive transitional cell carcinoma of the bladder. J.
  9. Urol. 1996,155,1754-1757.
  10. [4] Herr, H. H., Bajorin, D. D., Scher, H. I., Cordon-Cardo, C, Reuter, V.:
  11. Can p53 help select patients with invasive bladder cancer for bladder preseruation?
  12. J. Urol., 1999,161, 20-23.
  13. [5] Jahnson, S., Risberg, B., Kerlsson, M. G.: p53 and Rb immunostaining in
  14. locally advanced bladder cancer. Eur. Urol. 1995, 28,135-142.
  15. [6] Kołodziej, A., Duś, D., Lorenz, J.: Ploidia DNA a czas przeżycia pacjentów z
  16. guzami pęcherza moczowego; badania retrospektywne. Urol. Pol. 1997,1,19.
  17. [7] Kołodziej,.. A., Duś, D., Lorenz, J.: Wartość prognostyczna ploidii DNA w
  18. rakach pęcherza moczowego. Urol. Pol. 1996,4,12.
  19. [8] Lipponen, P. K.: Over-expression ofp53 nuclear oncoprotein in transitional cell
  20. bladder cancer and its prognostic value. Int. J. Cancer 1993, 53,1393-1398.
  21. [9] Lowe, S., Ruley, H.: p53 dependent apopoptosis modulates the cytotoxidty of
  22. anticancer agents. Cell 1993, 74, 957-967.
  23. [10] Moch, H., Sauter, G., Mitatsh, M. J. et al.: p53 but not erbB-2 expression is
  24. associated with rapid tumour proliferation in urinary bladder cancer. Hum. Pa-
  25. thol. 1994, 25,1346-1351.
  26. [11] Morkve, O., Laerum, O. D.: Flow cytometric measurement of p53 expression
  27. and DNA content in bronchial carcinomas. Cytometry 1981,12, 438-444.
  28. [12] Ovesen, H., Horn, T., Steven, K.: Long-term efficacy of intravesical BCG for
  29. carcinoma in situ; relationship of progression to histopathological responce and p53
  30. accumulation. J. Urol. 1997,157,1655-1659.
  31. [13] Ozdemir, E., Kakehi, Y., Okuno, H., Yoshida, O.: Strong correlation of
  32. basement membrane degradation with p53 inactwation and/or MDM2 overexpres-
  33. sion in superficial urothelial carcinomas. J. Urol. 1997,158, 206-211.
  34. [14] Pfister, Ch., Buzelin, F., Casse, Ch. et al.: Comparative analysis of MiBl
  35. and p53 expression in human bladder tumors and their correlation with progression.
  36. Eur. Urol. 1998, 33, 278-284.
  37. [15] Raitanen, M. R, Tammela, T. L., Kallioinen, M., Isola, J.:p53 accumula-
  38. tion, DNA ploidy and progression of bladder cancer. J. Urol. 1997,157,1250-1253.
  39. [16] Scott, N., Sagar, P., Steward, J. et al.: p53 in colorectal cancer. Br. J. Cancer
  40. 1991, 61, 369.
  41. [17] Sherman, C. D.: Onkologia kliniczna. PZWL, Warszawa 1992.
  42. [18] Skinner, D. G., Lieskovski, G.: Management of invasive and high grade blad-
  43. der cancer. In: Diagnosis and management of genitourinary cancer. D. G. Skinner
  44. and D. G., Lieskovski (eds.),.Philadelphia 1996. W. B. Saunders Co., 295-312.
  45. [19] U. I. CC: TNM classification of malignant tumours. Geneva 1998.
  46. [20] Ye, D., Zheng, J., Qian, S., Ma, Y.: Expression of p53 product in chinese hu-
  47. man bladder human carcinoma. Urol. Res. 1993, 21, 223-226.
  48. [21] Zatoński, W.: Nowotwory złośliwe w Polsce w 1989 roku. ZOWzRiEN, War-
  49. szawa 1992.